منتشر شده در تاریخ ۲۱ خرداد ۱۳۹۱

مقررات کشور ما در مورد و جایگاه آن بسیار متنوع است. در قوانین و مقررات متعددی، به اشاره شده است. علاوه بر در دادرسی‌های مدنی و کیفری، نوعی از در حقوق عمومی وجود دارد که صاحبان مشاغل خاص آن را یاد می‌کنند.

نمونه آشنای آن، سوگند رییس‌جمهور در زمان شروع دوران ریاست‌جمهوری است. اما مصادیق سوگند و شغلی به این مورد ختم نمی‌شود. نمایندگان مجلس، پزشکان و وکلا،از دیگر مشاغلی هستند که در ابتدای کار خود باید سوگند یاد کنند.

در نظام حقوق ما باید دو کاربرد سوگند را از یکدیگر تفکیک کرد. نوع اول، سوگند‌هایی است که بر اساس مقررات مدنی و کیفری یاد می‌شود و در پرونده‌های قضایی به عنوان دلیل اثبات دعوا یا مکمل و شرط لازم برای اعتبار دلیل اثبات دعوا از آن استفاده می‌شود. اما نوع دوم، سوگندی است که صاحبان مشاغل خاص و تاثیرگذار برای حسن انجام وظایف خود یاد می‌کنند. بارزترین مصداق این سوگند در قانون نام برده شده است که عبارت است از سوگند نمایندگان مجلس و رییس‌جمهور در ابتدای تصدی هر یک از پست‌های بالا. اما در قوانین عادی هم مصادیقی برای این سوگند وجود دارد. سوگند صاحبان مشاغل پزشکی، وکالت در ابتدای تصدی این مشاغل از نمونه‌های این نوع سوگند است.

سوگند در و قوانین عادی
در قانون اساسی و قوانین عادی، مواردی از الزام به سوگند برای برخی مشاغل ذکر شده است. دکتر هادی راجی استاد دانشگاه در این رابطه به «حمایت» می‌گوید: سوگند در قانون اساسی مختص دو گروه است. گروه اول، روسای جمهور و دسته دوم نمایندگان مجلس هستند. این دو گروه بر اساس تکلیفی که قانون اساسی بر عهده آنها گذاشته است، باید برای حسن انجام وظایف خود سوگند یاد کنند. به عنوان نمونه، پس از برگزاری انتخابات، نمایندگانی که با رای ملت به مجلس راه یافته‌اند، باید در اولین جلسه دور جدید مجلس برای حسن انجام امور خود، سوگند یاد کنند. نمایندگانی که در جلسه اول مجلس حضور ندارند یا موفق نشده‌اند سوگند یاد کنند، در جلسه بعدی سوگند یاد خواهند کرد. این حقوقدان می‌گوید: علاوه بر قانون اساسی، در سایر قوانین، برخی دیگر از موارد نام برده شده است. از جمله مشاغلی که باید در ابتدای کار حرفه‌ای خود سوگند یاد کنند، پزشکان و وکلا هستند.

فلسفه به سوگند
راجی ادامه می‌دهد: با توجه به این نکته که کشور ما نظام اسلامی دارد و پیش‌فرض ما در مورد افرادی که به مقامی گماشته می‌شوند این است که این اشخاص، افراد متدینی هستند و افرادی را به عنوان مسئول می‌شناسیم که اعتقاد برایشان اهمیت دارد؛ لذا سوگند یاد کردن برای برخی مسئولان پیش‌بینی شده است تا کسی که سوگند یاد می‌کند، خود را متعهد بداند که در مقابل سوگند خود تخطی نکند. این حقوقدان می‌گوید: در قانون بر ارزش بالای سوگند تاکید شده است بنابراین فردی که سوگند یاد کرده از نظر اخلاقی باید خود را مسئول بداند.دکتر هادی راجی در مورد محتوا و مفاد سوگند می‌گوید: محتویات سوگند برای نمایندگان در اصل ۶۷ قانون اساسی آمده است و مفاد آن به طور کلی این است که آنها در پیشگاه خداوند سوگند یاد می‌کنند که با تکیه بر شرف خویش پاسدار حریم اسلام و دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی باشند و در انجام تکالیفشان کوتاهی نکنند و… متن سوگند نامه را نیز امضا می‌کنند. در واقع محور اصلی سوگند این است که در انجام تکالیفی که به عهده آنان سپرده می‌شود کوتاهی نکنند. در حقیقت وکالتی که به نمایندگان داده می‌شود در نزد آن‌ها حکم امانت را دارد.

اقلیت‌های دینی و اجرای تکلیف سوگند
این حقوقدان می‌گوید: همه نمایندگان مسلمان نیستند، بنابراین سوگند یاد کردن به کتاب آسمانی دین اسلام نمی‌تواند تاثیر بازدارنده کافی را داشته باشد. برای این شرایط در کشور ایران و دیگر کشورها، راهکار مناسبی پیدا شده است. معمولا در این شرایط، اقلیت‌های دینی به شرف خود یا به کتاب آسمانی خودشان سوگند یاد می‌کنند. وی در مورد آیین سوگند یاد کردن نیز چنین می‌گوید: در مبانی فقهی برای سوگند یاد کردن آدابی در نظر گرفته شده است که نشان می‌دهد سوگند به چند چیز الزام‌آور است و لفظ سوگند باید به چه صورت باشد.دکتر هادی راجی در مورد بحث ضمانت بر اجرای سوگند نیز می‌گوید: بحث ضمانت بر اجرای سوگند، بحثی درونی و اعتقادی است. در جهان آخرت افراد پاسخ‌‌گو نقض و نادیده گرفتن سوگند خود هستند و زیرپا گذاشتن سوگند، از گناهان بزرگ است. بنابراین، یک بخش ضمانت‌اجرا، به بحث نتایج اخروی نقض سوگند برمی‌گردد. اما ضمانت‌اجرایی دیگر واکنش مردم است. مردم خود ناظر بر اعمال افراد مسئول هستند و در صورتی که آنها به سوگند خود پایبند نباشند، در دوره‌های بعدی می‌توانند از آنها در صورت رعایت نکردن موارد ذکر شده، حمایت نکنند.

الزام سوگند برای پاره‌ای از کارمندان
در نظام حقوقی کشور جمهوری اسلامی ایران سوگند برای اقشار مختلفی در نظر گرفته شده است. البته عمدتا مقام‌های انتخابی مانند رییس‌جمهور و نمایندگان مجلس هستند که ملزم به انجام این تکلیف هستند. اما به موجب قانون مدیریت خدمات کشوری و برخی دیگر از قوانین، پاره‌ای از کارمندان دولت یا پزشکان هم ملزم به رعایت این الزام هستند. دکتر علی کاظمی در گفت‌وگو با «حمایت» با اشاره به این موضوع می‌گوید: رییس‌جمهور طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مجلس شورای اسلامی با حضور رییس قوه‌قضاییه و شورای نگهبان به شرح زیر سوگند یاد می‌کند: با نام خداوند، در پیشگاه خداوند متعال سوگند یاد می‌کنم که پاسدار مذهب رسمی و نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی کشور باشم و خود را وقف مردم وکشورم نمایم و…این حقوقدان ادامه می‌دهد: نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز در نخستین جلسه مجلس سوگند یاد می‌کنند که پاسدا%D

0/100 امتیاز، از 0 رای
 
به نظر شما این مطلب جالب، مفید یا آموزنده بود؟

نظر خود را با ما در میان بگذارید

Comments are closed here.