تهدید و تطمیع قربانیان تجاوز

منتشر شده در تاریخ ۳ تیر ۱۳۹۱
یكی از خشن‌ترین جرایمی است كه امنیت جسمانی و روانی افراد به ویژه زنان و دختران را می‌كند. به همین دلیل قانونگذار در مواردی خاص به این جرم پرداخته است اما به نظر می‌رسد در پاره‌ای از موارد به دلایل مختلف رسیدگی به پرونده این گروه از مجرمان با موانعی روبه‌رو می‌شود. در گفت‌وگو با محمدحسین شاملو، قاضی بازنشسته محاكم كیفری به بررسی این موضوع پرداخته‌ایم.
 
تجاوز به در قانون چه معنایی دارد و به چه عملی اطلاق می‌شود؟
این عمل مجرمانه در قوانین ما تعریف مشخصی دارد. برقراری رابطه جنسی نامشروعی كه در واقع بدون رضایت جنس مخالف باشد تجاوز به عنف نامیده می‌شود و شرایط احراز آن نیز با توجه به ادله شرعی كه وجود دارد امكان‌پذیر است.
با توجه به اینكه این نوع جرم معمولا در خفا انجام می‌شود، ادله اثبات جرم چیست؟
ادله شرعی دارد كه در قانون هم ذكر شده است؛ اول، شهادت شهود در حد نصاب شرعی. دوم، اقرار متهم. سوم، علم قاضی. اینها مواردی هستند كه قانونگذار به طور اختصاصی برای اثبات این جرم در نظر گرفته است.
وقتی فردی ادعای تجاوز به عنف را مطرح می‌كند و بعد از پیگیری انصراف می‌دهد، چه تاثیری در روند قضایی پرونده دارد؟ در پرونده‌های زیادی این اتفاق می‌افتد.
ابتدا باید دقت كرد آیا جرم محقق شده است یا نه. اگر جرم محقق شده و وقوع آن محرز باشد رضایت یا عدم رضایت یا پیگیری شاكی تاثیری در روند پرونده ندارد. چون این جرم مستوجب حدود شرعی است و رضایت شاكی عملا نباید در آن تاثیر داشته باشد. اما در صورتی كه جرم محقق نشده باشد حتی بدون صرف‌نظر شاكی حكم برائت صادر می‌شود. در بعضی موارد محقق نشدن جرم یكی از دلایل انصراف شاكی است.
ولی در بعضی موارد به نظر می‌رسد جرم محقق شده و با این وجود شاكی پیگیری نمی‌كند. معمولا چه دلایلی باعث انصراف شاكی می‌شود؟
موارد مختلفی دارد، همان‌طور كه گفتم یكی از موارد می‌تواند اثبات نشدن جرم باشد. در مورد دیگر ممكن است متهم یا خانواده او به هر صورت ممكن موضوع را جبران كنند و به طریقی رضایت شاکی را بگیرند. همچنین می‌توان به ترس از آبرو اشاره كرد كه در برخی موارد مطرح می‌شود. یا ممكن است فرد به دلیل رفت و آمد زیاد برای پیگیری پرونده كه گمان می‌كند جز آبروریزی نتیجه‌ای ندارد، از رسیدگی انصراف بدهد و همچنین می‌توان به ناامید شدن شاكی از سیستم رسیدگی‌كننده اشاره كرد.
در مواردی نیز دیده شده متهم با تهدید یا شاكی را از ادامه رسیدگی منصرف می‌كند.
همین طور است. تهدید به آبروریزی یكی از مواردی است كه حتی ممكن است متهم یا نزدیكان او شاكی را به اقدام مجرمانه دیگری تهدید كنند. مانند تهدید اسیدپاشی یا قتل.
اما گفتید در صورت احراز جرم، صرف‌نظر از شاكی در روند رسیدگی تاثیری ندارد.
بله، ولی به هر صورت متهم به تاثیر موضوع نگاه نمی‌كند و می‌خواهد شاكی را حذف كند.
اما وجود شاكی در پرونده تجاوز به عنف، عملا در نوع رسیدگی تاثیر دارد.
قطعا اگر شاكی باشد كه به جد پیگیر موضوع باشد در روند رسیدگی به پرونده تاثیر دارد. چون بدون شاكی اگر جرم اثبات هم شده باشد به دلیل تراكم پرونده‌ها رسیدگی به موضوع به كندی انجام می‌شود.
آیا صرفا انصراف شاكی می‌تواند در تبرئه و آزادی متهم تاثیر داشته باشد؟
اگر شاكی نباشد احتمال اثبات نشدن جرم به دلیل ضعف ادله وجود دارد. اما اگر شاكی پیگیر باشد و جرم احراز شود، آزادی متهم بعید به نظر می‌رسد. البته در این صورت هم به لحاظ عدم احراز جرم، ممكن است متهم آزاد شود.
برای رسیدگی به جرم تجاوز به عنف چه ضعف قانونی وجود دارد؟
قانون قوی و محكم است، ضعف شاكی است كه باعث چنین مواردی می‌شود، البته گاهی تراكم پرونده‌ها و بی‌نظمی موجب پاره‌ای نقض قوانین و تضییع حقوق طرفین می‌شود.
 
منبع : روزنامه شرق – شماره 1555
0/100 امتیاز، از 0 رای
 
به نظر شما این مطلب جالب، مفید یا آموزنده بود؟

نظر خود را با ما در میان بگذارید