منتشر شده در تاریخ ۲ خرداد ۱۳۹۱
قضات در گفت و گو با « حمایت » مطرح کردند؛
بازدید از زندان ها کیفیت صدور آرا را افزایش می دهد
گروه حقوقی- قاضی، بالاترین مقام قضایی در رسیدگی به یک اختلاف است. او با توجه به مستندات دعوا و مواد قانونی، دعوا را حل‌وفصل کرده و برای همیشه به آن پایان می‌دهد. با این وجود، به نظر می‌رسد، آگاهی و اطلاع او از نتایج رای خود، می‌تواند در صدور آرای بعدی تاثیر مثبتی داشته باشد. حضور قضات در زندان‌ها و روبه‌رو شدن با مجرمانی که در حال گذران خود هستند، می‌تواند اطلاعاتی در اختیار قضات دهد که آنان را در استفاده از اختیارات قانونی خود برای تعیین نوع و میزان و اعمال کیفیات محففه و مشدده راهنمایی کند. سركشی قضات از زندان‌ها و بررسی بی‌واسطه مشاهده تاثیر ‌ها در متنبه شدن مجرمان، می‌تواند راهکاری کارآمد برای برقراری ارتباطی موثر و تاثیرگذار بین مجرم و قاضی باشد. همچنین این اقدام می‌تواند به قاضی كمك كند كه با توجه به شرایط موجود و شناختی که از روحیات متهمان در هنگام تحمل کیفر بدست می‌آورد، حكمی را صادر کند كه بیشترین تاثیر را در تنبه مجرمان در پی داشته باشد.
 
تلخ و شیرین مجازات
مبدعان زندان،زندان را راهی برای تنبه افرادی كه نظم عمومی را زیرپا گذاشته و به حقوق شهروندی دیگران آسیب می‌رساندند، به وجود آورند. زندان مانع از آزادی فرد كه جزو حقوق ابتدایی هر شهروندی است، می‌شود، به این امید كه این سلب حق طبیعی، از فردی دارای حالت ضد ، بتواند فردی مطیع و مراعات كننده حقوق شهروندی بسازد. برای همین است که به مجازات زندان، مجازات سالب آزادی می‌گویند. اما مجازات ،از ابتدای پیدایش خود تاكنون چقدر توانسته است به هدف خود دست یابد؟برای پاسخ به سوال بالا، تحقیقات و پژوهش‌های گسترده‌ای توسط کیفرشناسان انجام شده كه بیشتر آنها تاکید می‌کنند، زندان همان‌قدر كه می‌تواند برای در امان ماندن شهروندان از دست جانیان حاضر در جامعه موثر واقع شود؛ می‌تواند در برخی موارد برای افرادی كه به دلیل جرایم كوچك و خرد، به محكوم می‌شوند، مخرب باشد. معایب زندان، باعث شد که نظام‌های کیفری، سیاستی به نام «‌زدایی» در پیش گیرند. در کشور ما نیز مدیران قضایی کشور تاکید زیادی بر استفاده از مجازات‌های جایگزین دارند.بازدید مسئولان قضایی از زندان‌ها، نتایج دیگری نیز به همراه خواهد داشت؛ توجه حوزه قضایی به رعایت حقوق شهروندی زندانیان، کاهش اطاله دادرسی، تسریع در مرتفع کردن مشکلات قضایی و روند آزادسازی زندانیان از پیامدهای چنین بازدیدهایی است. البته نمی‌توان از این امر نیز غفلت كرد كه حضور قضات تاثیر به سزایی در حفظ نظم و آرامش زندان‌ها و کاهش اعزام مددجویان به مراجع قضایی خواهد داشت. بر این اساس می‌‌توان به این موضوع پی‌برد كه سركشی قضات می‌تواند تاثیر به سزایی در روحیه زندانی و البته روحیه قاضی برای دقت در قضاوت او داشته باشد، اما آیا این موضوع مورد قبول خود قضات كشور نیز هست؟! این سوالی است كه چند تن از قضات کشور در گفت‌وگو با «حمایت» به آن پاسخ خواهند داد.
 
مشاهده مستقیم آثار صدور حكم
اولین گفت‌وگوی ما با یكی از قضات با سابقه كشور است كه اكنون در شعب تجدیدنظر مشغول فعالیت می‌باشد. قاضی كوه‌كمره‌ای، با اشاره به اینکه، معلوم است که انسان با دیدن زندانیان در بند، تحت‌تاثیر عواطف قرار می‌گیرد، به «حمایت» می‌گوید: قاضی وقتی ببیند كه جوان در زندان رفاه و آسایش ندارد، متناسب با شرایط موجود، حكم صادر می‌كند.قاضی حسینی كوه‌كمره‌ای، ادامه می‌دهد: طبق قانون باید فرد مجرم بر اساس میزان جرمی كه انجام داده است، تنها یك مجازات را تحمل كند، تا عدالت رعایت شود؛ نه اینكه او علاوه بر مجازات زندان و مدت حبسی كه قرار است بابت خطایش تحمل كند، مشقت و سختی مضاعفی را متحمل شود.وی با اینکه منكر تاثیر مثبت سركشی قضات به محل‌های تحمل مجازات نمی‌شود، اما معتقد است كه اگر چند خصیصه در قاضی وجود داشته باشد، در هر شرایطی که باشد، صدور حكم از سوی او با استانداردهای بهتری انجام خواهد شد.
 
بررسی شرایط محبوس و مكان حبس
این قاضی باسابقه دادگستری، درباره شرایط و شاخصه‌های یك قاضی به «حمایت» می‌گوید: قاضی باید عدالت را رعایت كند و البته در عین حال باید گفت انصاف قاضی بالاتر از عدالت در قضاوت است، چراكه احكام باید منصفانه باشد. وی می‌افزاید: قاضی باید شرایط را لحاظ كند و در ادامه شرایط جامعه را نیز برای صدور حكم درنظر بگیرد.كوه‌كمره‌ای همچنین معتقد است كه قاضی عادل باید شرایط را بداند و در مجازات تاثیر آن را در نظر گیرد، رای قاضی باید از لحاظ شرعی و عقلی متناسب با جرم واقع شده باشد و البته او باید شرایط جامعه را نیز در نظر داشته باشد. این قاضی در ادامه گفته خود، این نكته را نیز می‌افزاید كه قاضی با توجه به همه این خصیصه‌ها و شناخت شرایط زندان تصمیم می‌گیرد كه را به زندان محكوم كند یا با جریمه و یا تبعید و یا با انتخاب مجازات‌های جایگزین حبس، مجرم را به شیوه صحیحی متنبه كند. كوه‌كمره‌ای در خصوص تجربیات شخصی خود در این رابطه عنوان می‌كند: من معمولا زمانی كه در انقلاب قضاوت می‌كردم از زندان‌ها بازدید كرده و در آنجا سخنرانی می‌كردم. این اقدام تاثیرات مثبتی هم بر روی روحیه و نحوه قضاوت من و هم بر زندانیان داشت. اما در حال حاضر كه قاضی تجدیدنظر هستم كمتر به زندان‌‌ها می‌روم، چراكه كمتر با مجرمان سروكار دارم.
 
زمان و وقت، بزرگترین مانع
قضات تجدیدنظر فرصت کافی برای سر زدن مرتب به زندان‌ها و بررسی شرایط آن، را ندارند. اما قاضی ناظر حكم و قاضی زندان، هفته‌ای یك روز به زندان‌ها سركشی می‌كنند. قاضی علی‌اكبر ساعی، قاضی شعبه 77 دادگاه تجدیدنظر با اشاره به مطلب فوق به «حمایت» می‌گوید: قاضی اگر مرتب به زندان‌‌ها سركشی كرده و از نزدیك در جریان روند متنبه شدن مجرمان قرار گیرد، می‌تواند در نحوه قضاوت و اعلام رای‌های او مفید به فایده باشد.وی ادامه می‌دهد: قاضی اگر از نزدیك مشاهده كند كه حكم او در تغییر رویه متهم مهم است یا نه، می‌تواند تصمیمات بهتری در موارد مشابه اتخاذ كند. این قاضی دادگاه تجدیدنظر معتقد است که اگر امكانات و فرصت یابد از سركشی مرتب به زندان‌ها استقبال می‌كند. ساعی در انتهای صحبت‌های خود خاطرنشان می‌كند: وقتی قاضی وضعیت خانوادگی و شرایط متهم را در حبس مشاهده كند، بهتر می‌تواند رای بدهد و در رای دادن درباره مجازات‌های جایگزین‌ حبس نیز بهتر عمل خواهد كرد.
 
ارتباط بهتر قاضی با زندانی
به طور قطع حضور قاضی و بازدید از زندان‌ها در نحوه حكم قاضی تاثیر دارد. سید حسین حسینیان، قاضی دیوان با اشاره به این نكته به «حمایت» می‌گوید: یك قاضی، به عنوان قاضی ناظر در زندان حضور دارد و مدام به امور رسیدگی می‌كند. وی ادامه می‌دهد: بازدید و بازرسی قضات دادسراهای كیفری و دادگاه‌ها از زندان‌ها، در صدور یا عدم صدور حکم حبس و تعیین میزان آن، بسیار مفید و تاثیرگذار است. تاثیر دیگر آن در صدور قرارهایی است كه منجر به بازداشت متهم می‌شود.قاضی حسینیان عنوان می‌كند: با توجه به اینكه مجرمان مختلفی در زندان ها وجود دارند، بازرسی مكرر از این مكان ها موجب می‌شود كه قضات از نزدیك با مجرمان صحبت كرده و در جریان جزئیات امور قرار گیرند و نوعی تعامل بین زندانی و قاضی به وجود آید.وی با اشاره به این نكته كه بازرسی‌های موردی و ماهانه توسط قضات از زندان‌ها صورت می‌گیرد، خاطرنشان می‌كند: نوع بازدیدی كه قضات از زندان‌ها انجام می‌دهند، بسیار موثر است در نوع احكامی كه قضات علی‌الخصوص در میزان مجازات حبس تعزیری صادر می‌كنند.
 
بهبود وضع زندانیان
قاضی حسینیان با اشاره به این نكته كه اگر بازدیدهای قضات از زندان‌ها افزایش یابد وضعیت زندان‌ها بهتر خواهد شد، می‌گوید: كه البته این كار در صدور احكام جایگزین حبس نیز بسیار موثر واقع خواهد شد و باعث می‌شود كمترین آثار سوء به متهم و خانواده در جریان اصلاح یك عمل مجرمانه وارد شود. بر این اساس و با توجه به تاکید قضات بر تاثیر مثبت حضور در زندان‌ها و همچنین توسعه مجازات‌های جایگزین حبس می‌توان از مسئولان قضایی انتظار داشت كه با وجود برخی مشغله‌ها، شرایطی را فراهم كنند كه با حضور مداوم در زندان‌ها و تعامل بیشتر با مسئولان زندان‌ها امكان بهره‌مندی زندانیان از تسهیلات قضایی بیشتر فراهم شود.
 
منبع : روزنامه حمایت
0/100 امتیاز، از 0 رای
 
به نظر شما این مطلب جالب، مفید یا آموزنده بود؟

نظر خود را با ما در میان بگذارید